Олжас Бектенов цифрлық теңгені енгізу жөнінде кеңес өткізді

Олжас Бектенов бюджет қаражатының мақсатты пайдаланылуын бақылау тетіктерін және цифрлық теңгені енгізу жөнінде кеңес өткізді, деп El.kz ақпараттық агенттігі.
Ұлттық цифрлық қаржы инфрақұрылымын дамыту, цифрлық теңге арқылы бюджет қаражатын жұмсаудың қадағалануын және тиімділігін арттыруға бағытталған жобаларды іске асырудың ағымдағы жағдайы мен алдағы жоспарлары қаралды. ҚР Ұлттық банкі төрағасы Тимур Сүлейменов, Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасы Асхат Жұмағалидің қатысуымен қаржы экожүйесінің ашықтығын қамтамасыз ету, тұтынушылар құқығын қорғау, алаяқтық транзакциялармен күресу шаралары талқыланды.
Ұлттық банк төрағасының кеңесшісі Бинұр Жәленов қаржы инфрақұрылымының негізгі құрамдас бөліктерін – банкаралық төлем карточкалары жүйесін, Open API, Антифрод-орталық, цифрлық теңгені дамыту тәсілдерін ұсынды. Бүгінгі таңда Банк жүйелері арқылы еліміздегі барлық төлем айналымының 90%-ын және цифрлы биометриялық сәйкестендіруге 30 млн-ға жуық сұранысты өңделуде. Антифрод-орталық уақтылы бұғаттаған заңсыз транзакциялар көлемі 2 млрд теңгені құрады, жалпы 36 мыңнан астам оқиға анықталды. Технологиялық платформаға 108 ұйым, оның ішінде барлық екінші деңгейлі банк, ірі төлем ұйымдары мен микро қаржы ұйымдары қосылған. Сондай-ақ биылғы шілде айында екінші деңгейлі банктермен бірлесіп, QR арқылы банкаралық төлем қызметін іске қосу жоспарланып отыр.
Мемлекет қаражатының жұмсалуын қадағалау мақсатында 2024 жылы іске қосылған цифрлық теңгені қолданатын пилоттық жоба барысы талқыланды.
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы Асхат Жұмағали цифрлық теңге жобасы сыбайлас жемқорлыққа барынша бейім салаларда сынақтан өтіп жатқанын айтты. Бүгінде барлығы 250 млрд-қа жуық цифрлық теңге айналымға енгізілген. Әзірлеушілер әр ақша бірлігіне бірегей цифрлық белгілерді байланыстыруды қарастырады, бұл қаражаттың бөлінуден бастап толық игерілуіне дейінгі барлық кезеңде қолданылуын бақылауға мүмкіндік береді. Аталған әдістің АӨК-тегі тиімділігі Ақмола облысындағы шаруа қожалықтарының қатысуымен «Ауыл аманаты» бағдарламасын іске асыру барысында қаралды. Арнайы бағдарламаланған цифрлық теңге фермерлердің мал басын сатып алуына несие беру кезінде пайдаланылды әрі жалған мәмілелер мүмкіндігін жойып, процестің толық ашық өтуін қамтамасыз етті.
Бекітілген Жол картасы шеңберінде жобаны іске асыру биыл Қарағанды, Павлодар және Атырау облыстарында теміржол және автомобиль жолдарын салу кезінде жалғасады. Айта кету керек, отандық кәсіпкерлер апробацияға өз еркімен қатысады, бұл олардың Open Book қағидаты бойынша бизнесті ашық жүргізуге бейілділігін көрсетеді.
Сонымен қатар цифрлық теңге базасында әкімшілендіру тиімділігін арттыру және ҚҚС қайтару рәсімін жеделдету үшін «Цифрлық ҚҚС» пилоттық жобасы іске қосылды.
Премьер-министр Ұлттық цифрлық қаржы инфрақұрылымының ауқымын одан әрі кеңейтудің, сондай-ақ бюджет қаражатын біршама үнемдеуді қамтамасыз ететін цифрлық теңгені неғұрлым кеңінен пайдаланудың маңыздылығын атап өтті.
«Мемлекет басшысы атап өткендей, цифрлық теңге арқылы «ақшаны таңбалау және бояу» бюджет қаражатының жұмсалуын бақылау тетігі болуы мүмкін. Жалпы, Ұлттық банк қаржы жүйесін цифрлық трансформациялау бойынша басқа да мүдделі мемлекеттік органдармен бірлесіп ауқымды жұмыс атқаруда. Цифрлық теңгеге келетін болсақ, талқылаудың негізгі тақырыбы ретінде мен сіздің барлық бастамаларыңызды қолдаймын. Цифрлық теңгені енгізу жаңа технологиялық ахуалды ескере отырып, қаржыландыру үдерістерін оңтайландыруға көмектесетініне назар аудару қажет. Бизнес-үдерістер де өзгеріп, ашық болуы керек. Кәсіпкерлерге қатысты сіз мынадай қағиданы басшылыққа алыңыз: Бюджет ақшасымен жұмыс істесеңіз – оны қайда жұмсайтыныңызды ашық әрі жеткізушілер мен мердігерлердің толық тізбегін көрсетіңіз. Сондай-ақ цифрлық теңгенің пилоттық жобасын кеңейту қажет, — деп атап өтті Олжас Бектенов.
